Wat is INzicht? » Opinie: Niveau gemiddelde leerkracht wetenschappen en STEM ondermaats

Opinie: Niveau gemiddelde leerkracht wetenschappen en STEM ondermaats

Gepubliceerd op 21 maart 2019 18:21

In tijden waar wetenschap een prominentere plaats krijgt in onze samenleving en waar wetenschap wordt aangemoedigd in het onderwijs door de nieuwe STEM-stroming, is het belang van kwalitatief onderwijs in wetenschap groter dan ooit. De kwaliteit van het onderwijs staat of valt grotendeels door de kwaliteit van de leerkracht. Wij ondervinden dat in het huidige Vlaamse Onderwijs er momenteel een gebrek is aan goed onderrichte wetenschapsleerkrachten en het niveau van het onderwijs in de wetenschappen haaks staat op het belang in deze samenleving. 

Natuurwetenschappen en STEM

Tekort aan leerkrachten 

 

Een eerste reden is het tekort aan leerkrachten in de wetenschappen. Door de huidige STEM-stroming is er meer en meer vraag naar leerkrachten in de wetenschapsvakken. Als je kijkt naar de invulling van deze jobs, zie je dat de vacatures niet of pas na een lange tijd ingevuld worden. Veel scholen zitten dan ook met de handen in het haar om goede leerkrachten aan te trekken. Ze zijn vaak genoodzaakt om elke sollicitant, los van de kwaliteiten van de leerkracht, onmiddellijk aan te nemen uit noodzaak. Dit creëert een situatie waarbij minder goede leerkrachten wetenschappen toch gemakkelijk een plek krijgen in het onderwijs wat het niveau natuurlijk niet ten goede komt. 

 

Leerkrachten natuurwetenschappen en STEM vaak maar gespecialiseerd in één wetenschap

 

Als gevolg van het tekort aan wetenschapsleerkrachten dienen de scholen zich vaak te redden met de leerkrachten die ze al in hun team hebben. De vakken natuurwetenschappen en STEM zijn vakken waarin alle richtingen van de wetenschappen zoals fysica, chemie en biologie, samen en door elkaar worden aangeboden. Omdat natuurwetenschappen in de meeste richtingen een éénuursvak is, wordt dit vak bovendien vaak gebruikt om de lessenroosters van de specifieke wetenschapleerkrachten aan te vullen tot een voltijdse opdracht. Ook het vak STEM wordt meestal ingevuld door de al aanwezige wetenschapsleerkrachten in het team van de school. 

 

Dit lijkt op het eerste zicht logisch aangezien de vakken natuurwetenschappen en STEM natuurlijk moeten gegeven worden door leerkrachten met wetenschappelijke kennis en het tekort aan sollicitanten. Jammer genoeg resulteert dit heel vaak in een daling van het niveau. 

 

Maar waarom? 

De meeste leerkrachten die het vak natuurwetenschappen geven of het vak STEM aanbieden, zijn zelf maar gespecialiseerd in één enkele richting van de wetenschappen. Het overgrote deel van de leerkrachten natuurwetenschappen zijn leerkrachten die gestudeerd hebben voor de richting in Biologie. Zeker de leerkrachten die biologie in de lerarenopleiding hebben gevolgd, hebben maar een kleine basiskennis (soms is dit zelfs afwezig) van andere wetenschappen zoals fysica en chemie. Het is zelfs zo dat een groot deel van de leerkrachten natuurwetenschappen en STEM zelf toegeven dat hun kennis en interesse voor fysica of chemie een stuk minder is dan voor biologie. 

 

Een leerkracht die natuurwetenschappen of STEM onderwijst zou voor alle richtingen van de wetenschappen zelf méér dan de basis onder de knie moeten hebben én moet zelf in alle richtingen interesse hebben. Hoe kan een leerkracht kwalitatief sterk onderwijs geven als deze geen interesse en slechts een basiskennis heeft in bepaalde leerstofonderdelen? 

 

Het lager onderwijs biedt STEM aan terwijl het merendeel van de leerkrachten in het basisonderwijs geen goede kennis heeft van wetenschap

 

Door de STEM-hype bieden heel wat scholen in het lager onderwijs al STEM-lessen of STEM-gerelateerde workshops aan. Het idee is goed: kinderen op jonge leeftijd al laten kennismaken met wetenschap en techniek. Er stelt zich echter het probleem dat de leerkrachten lager onderwijs veelal geen of weinig kennis hebben over wetenschap waardoor ze verkeerde informatie doorgeven en foutieve verklaringen geven aan wetenschappelijke fenomenen. Door kinderen op jonge leeftijd foutieve informatie te geven, ontstaan er misconcepties of foutieve denkbeelden in de kennis van het kind die maar moeilijk weg te krijgen zijn op latere leeftijd. 

 

Zijn we dan slecht bezig?

 

Dit komt misschien allemaal heel hard over, zeker voor de vele leerkrachten die heel hard hun best doen om fantastisch werk te leveren. Het is dan ook belangrijk om te benadrukken dat heel veel leerkrachten wetenschappen en lager onderwijs ongelooflijk sterk hun best doen en de appreciatie moeten krijgen die ze verdienen. Zij zijn degenen die onze toekomstige samenleving vormen met onder andere de nodige wetenschappelijke kennis. Maar we moeten wel kritisch zijn over de manier hoe het wetenschappelijk landschap in ons onderwijs momenteel gevormd is. Daarbij moeten we durven toegeven dat er grote tekortkomingen zijn. Alleen op deze manier kunnen we samen zoeken naar verbetering. 

 


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.